Na moim blogu powtarzam często że zaimki to jeden z najtrudniejszych działów gramatyki francuskiej, a równać się z nimi może ewentualnie tryb subjonctif, który wydaje się być nawet prostszy, ponieważ wymaga przyswojenia kilku zasad użycia i form czasowników. To, że zaimki potrafią być uciążliwe i kłopotliwe potwierdzają moi uczniowie, myląc np. COD z COI.
Mimo tego, że zaimki to nie mój ulubiony temat w języku francuskim, staram się o nich pisać i przypominać ponieważ są bardzo istotne w swobodnym posługiwaniu się językiem. Dziś zajmę się problematyczną kwestią dotyczącą mylenia trzech typów zaimków: COD, COI oraz zaimków mocnych.
O COD oraz COI powstał na moim blogu osobny wpis który znajdziecie TUTAJ jednak nie zrozumiecie dobrze o co chodzi w tym temacie, jeżeli nie zacznę od krótkiej powtórki:)
W języku francuskim czasowniki mogą łączyć się z przyimkami:
de oraz à lub nie łączyć się wcale.
de oraz à lub nie łączyć się wcale.
Reakcja czasownika to cecha która określa czy czasownik przyjmuje dopełnienie bliższe czy dalsze.
Dopełnienie bliższe to dopełnienie które stoi na pierwszej pozycji przy czasowniku i od którego można utworzyć stronę bierną. Utworzyć stronę bierną to sprawić aby dopełnienie stało się podmiotem.
Aby zobaczyć jak wygląda to w praktyce przeniesiemy się do zoo, gdzie czas spędzają Charlotte i Anna :)
Charlotte et Anna se promenent dans la ville.
À l'occasion de leur promenade, ils visitent le zoo.
À l'occasion de leur promenade, ils visitent le zoo.
Charlotte i Anna spacerują po mieście. Przy okazji spaceru odwiedzają zoo.
Elles observent les flamants.
Obserwują flamingi.
Anna a acheté un ballon.
Anna kupiła balon.
Obserwują flamingi.
Anna a acheté un ballon.
Anna kupiła balon.
Podane zdania możemy zamienić na stronę bierną.
Les flamants sont observés par Charlotte et Anna.
Flamingi są obserwowane przez Charlotte i Annę.
Flamingi są obserwowane przez Charlotte i Annę.
Un ballon a été acheté par Anna.
Balon został kupiony przez Annę.
Balon został kupiony przez Annę.
W przypadku dopełnienia bliższego (COD) czasownik nie potrzebuje żadnego przyimka łączącego go z dopełnieniem.
Elles observent les flamants. --- > Elles les observent.
les zastępuje les flamants -> One je obserwują
les zastępuje les flamants -> One je obserwują
Anna a acheté le ballon. --- > Elle l'a acheté.
l' to le skrócone przed samogłoską które zastępuje le ballon -> Ona go kupiła
l' to le skrócone przed samogłoską które zastępuje le ballon -> Ona go kupiła
Dopełnienie dalsze (COI) to dopełnienie które w przypadku zamiany zdania ze strony czynnej na bierną nie staje się podmiotem.
W przypadku dopełnienia dalszego (COI) między czasownikiem a dopełnieniem pojawia się przyimek.
Charlotte sourit à Anna. ---> Elle lui sourit.
sourire à - czasownik łączy się z przyimkiem à
- wymaga dopełnienia COI
Charlotte uśmiecha się do Anny - > Ona się do niej uśmiecha.
sourire à - czasownik łączy się z przyimkiem à
- wymaga dopełnienia COI
Charlotte uśmiecha się do Anny - > Ona się do niej uśmiecha.
Charlotte donne l'appareil photo à Anna. ---> Elle lui donne l'appareil photo.
Charlotte daję aparat Annie -> Ona jej daje aparat.
donner à - czasownik łączy się z przyimkiem à
- wymaga dopełnienia COI
Charlotte daję aparat Annie -> Ona jej daje aparat.
donner à - czasownik łączy się z przyimkiem à
- wymaga dopełnienia COI
COD i COI nie są jednak tematem dzisiejszego posta. Z własnego doświadczenia wiem iż zaimki dopełnienia dalszego (COI) są bardzo często mylone są z zaimkami mocnymi
(les pronoms toniques).
Oto zestawienie ich form:
Różnica jest następująca:
W przypadku les pronoms toniques istnieje podział
3. os. liczby pojedynczej oraz 3. osoby liczby mnogiej na rodzaj żeński i męski (lui/elle oraz eux/elles).
W przypadku COI taki podział nie istnieje, oznacza to że zaimki LUI /LEUR odnoszą się zarówno do rodzaju żeńskiego jak i do rodzaju męskiego.
W przypadku les pronoms toniques istnieje podział
3. os. liczby pojedynczej oraz 3. osoby liczby mnogiej na rodzaj żeński i męski (lui/elle oraz eux/elles).
W przypadku COI taki podział nie istnieje, oznacza to że zaimki LUI /LEUR odnoszą się zarówno do rodzaju żeńskiego jak i do rodzaju męskiego.
Charlotte veut acheter une barbe à papa mais elle n'a pas d'argent.
Charlotte chce kupić watę cukrową ale nie ma pieniędzy.
Charlotte chce kupić watę cukrową ale nie ma pieniędzy.
Anna prête de l'argent à Charlotte.
Anna pożycza pieniądze Charotte.
Anna pożycza pieniądze Charotte.
--- > Anna lui prête de l'argent
Ona jej pożycza pieniądze. (lui = COI)
Ona jej pożycza pieniądze. (lui = COI)
W tym przypadku zaimek lui to forma COI, ponieważ
czasownik prêter łączy się z przyimkiem à.
Nie możemy zamiast LUI wstawić formy ELLE ponieważ nie jest ona formą zaimka COI.
czasownik prêter łączy się z przyimkiem à.
Nie możemy zamiast LUI wstawić formy ELLE ponieważ nie jest ona formą zaimka COI.
C'est Charlotte qui n'a pas d'argent
------ > C'est elle (= zaimek mocny) qui n'a pas d'argent
To ona, która nie ma pieniędzy.
To ona, która nie ma pieniędzy.
W tym zdaniu natomiast elle to zaimek mocny.
Gdybyśmy wstawili zamiast formy elle formę lui zaimek dotyczyłby rodzaju męskiego i zdanie przetłumaczylibyśmy następująco:
Gdybyśmy wstawili zamiast formy elle formę lui zaimek dotyczyłby rodzaju męskiego i zdanie przetłumaczylibyśmy następująco:
C'est lui qui n'a pas d'argent.
To on, który nie ma pieniędzy.
Zaimek osobowy samodzielny
w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego COD i COI
Powyższa nazwa to właśnie nazwa
zagadnienia, które wyjaśni nam czemu:
zagadnienia, które wyjaśni nam czemu:
Czasowniki takie jak penser lub rêver mimo tego, że łączą się z przyimkiem à zastąpimy zaimkiem mocnym ?
Porównajmy zdania:
Je parle à Charlotte - > Je lui parle
Mówię do Charlotte - > Mówię do niej. (lui to COI)
Je pense à Charlotte --- > Je pense à elle
Myślę o Charlotte - > Myślę o niej. (elle to zaimek mocny)
Zaimków osobowych samodzielnych
(moi, toi, lui, elle, nous, vous, eux, elles) używamy jako dopełnienia w następujących przypadkach:
a. Po około 10 czasownikach wymagających użycia przyimka à:
croire à qqn - wierzyć w kogoś
être à qqn - należeć do kogoś
faire attention à qqn - zwracać na kogoś uwagę
penser à qqn - myśleć o kimś
songer à qqn - myśleć o kimś
tenir à qqn - zależeć na kimś
rêver à qqn - marzyć o kimś
b. Po wyrażeniu ne... que
Je n'ai que toi - Mam tylko ciebie.
Więcej na temat tej konstrukcji znajdziecie w TYM poście.
c. Mówiąc o przynależności, posługując się konstrukcją C'est à ...
 |
| Źródło: Internet |
d. Po przyimkach z wyjątkiem przyimka à
Je vais chez eux - Idę do nich
C'est pour toi. - To dla ciebie
e. Po czasownikach zwrotnych
Je m'interesse à lui - Interesuję sie nim
