poniedziałek, 30 grudnia 2013

An i Année czyli jak poprawnie złożyć życzenia noworoczne



Bonne  nouvelle année !
 
 Dobrego nowego roku - takie utarte wyrażenie widnieje na prawie każdej  francuskiej kartce świąteczno-noworocznej.

 
Jour de l'an / Nouvel an - pierwszy dzień Nowego Roku, Nowy Rok

Źródło : Internet

 
Zatem jak właściwie nazwać rok po francusku - année czy an ?  Która forma jest poprawna ?

Otóż obydwie formy są poprawne, istnieje jednak pewna reguła o której należy pamiętać.  


L'an

Źródło: Internet

 
= rok w rodzaju męskim

= rok, który może zacząć się  w dowolnym momencie, określa przedział czasowy, okres 12 miesięcy.

= rok jako rzeczownik, któremu towarzyszy liczba

słowo precyzyjne i punktowe

Przykłady:

a. J'ai trente ans = mam 30 lat, jest to liczba konkretna, nie podkreśla żadnej ciągłości

Nigdy : j’ai trente années   

b. Un homme de trente ans/ une voiture de 10 ans = 30-letni mężczyzna, 10-letni samochód

c. Dans deux ans, j'aurai terminé mes études - za dwa lata skończę studnia = za konkretne dwa lata, jest to liczba, jakiś przedział czasowy.

d. 4 fois par an, 5 fois par an - 4/5 razy na rok

e. Il partira pour la France dans un an - wyjeżdża do Francji za rok = za konkretną jednostkę czasu
 
*en l'an .... avant Jésus-Christ - w roku ... przed Chrystusem (p.n.e)
*en l'an .... de notre ère - w roku ... naszej ery


L'année


 
= rok w rodzaju  żeńskim

* Mimo, iż année posiada rodzaj żeński, powiemy mon année, son année (ma année, sa année) etc. z tego względu, iż wyraz rozpoczyna się od samogłoski.

= rok trwający od 1 stycznia do 31 grudnia,

= użycie tego wyrazu podkreśla ciągłość tego okresu jakim jest jeden rok

Przykłady: 
 
 
a. Ce vin est d’une bonne année - To wino ma dobry rocznik


Nigdy: Ce vin est d'un bon an
 

b. Rok + przymiotnik go określający

l'année scolaire - rok szkolny
une année bissextile - rok przestępny


c. les années 60, 70, 80... - lata 60,70,80


 
 
Czasem dwie formy są poprawne:
 
*Il partira l'an prochain/ l'année prochaine - wyjedzie w przyszłym roku
 
*Il est parti l'an dernier/ l'année dernière - wyjechał w zeszłym roku

*Elle a passé deux ans/deux années en France - spędziła dwa lata we Francji

Uwaga !

Mówimy : cette année, natomiast nigdy  samo cet an !


Wyjątek stanowi zdanie : 


*Cet an que j'ai vécu en Belgique = Ten rok, w którym żyłem w Belgii


Wyrażenia :

  • bon an mal an - średnio, przeciętnie (podsumowując)
  • s'en moquer / s'en soucier comme de l'an quarante - nie przejmować się czymś, dosł. przejmować się czymś jak rokiem czterdziestym
se soucier de = przejmować się, kłopotać
se moquer = drwić
  • C'est à des années-lumières de mes préoccupations - to ostatnia rzecz o której myślę


Ta sama zasada użycia obowiązuje w słowach jour /journée oraz soir/soirée